Woningaudit in Wallonië: verplicht voor premies en leningen, en hoe zit het in Vlaanderen?

Dit artikel gaat over Wallonië. Daar is de woningaudit (in het Frans "audit Logement") een vrijwillige stap, anders dan het PEB-certificaat, dat verplicht is bij verkoop of verhuur. De audit wordt wel onmisbaar zodra je gewestelijke steun wil. Tot 30 september 2026 is hij de noodzakelijke stap voor de primes Habitation. Vanaf 1 oktober 2026 is een audit vóór de werken verplicht voor de nieuwe leningen Rénopack en Rénoprêt. Woon je in Vlaanderen, lees dan ook het deel over Vlaanderen verderop.

2026 is dus een kantelpunt. Het oude premiesysteem sluit, een regeling met alleen leningen neemt het over, en de voorwaarden veranderen voor losse, afzonderlijke werken. Hieronder lees je wat geldt voor en na die datum, en wat het betekent als je wil verkopen.

Wat is een woningaudit in Wallonië?

De audit Logement wordt uitgevoerd door een auditor die erkend is door het Waals Gewest. Tijdens een bezoek aan de woning bekijkt hij onder meer de wanden, de verwarming, de productie van sanitair warm water, de ventilatie, stabiliteitsgebreken en vocht. Hij kan ook rekening houden met plannen om onverwarmde ruimtes in te richten, zoals een zolder.

Het rapport groepeert de aanbevolen werken in pakketten, in een becijferd scenario met de initiële investering, premies en steun, terugverdientijd en energiebesparing. Bij elk rapport hoort een brochure met uitleg.

De audit vervangt het PEB-certificaat, het Waalse energieprestatiecertificaat, niet. Het certificaat is verplicht bij verkoop of verhuur en toont het globale prestatieniveau, zonder precieze aanbevelingen. De audit zet werken in volgorde van prioriteit. Voor een eengezinswoning (audit type 1) geeft de auditor je tegelijk je PEB-certificaat, dat 10 jaar geldig is.

Er bestaan vier types audit, afhankelijk van de woning en de verwarmingsinstallatie:

• Type 1: een huis of appartement met een eigen verwarmingsinstallatie (gebouwschil en installaties).
• Type 2: een appartement in een gebouw met een collectieve stookplaats (alleen de gebouwschil).
• Type 3: een appartementsgebouw waarin elk appartement een eigen verwarming heeft (alleen de gebouwschil).
• Type 4: een appartementsgebouw met collectieve verwarming (gebouwschil en installaties).

Hoeveel kost een woningaudit?

Er is geen officieel tarief. Volgens energie.wallonie.be hangt de kostprijs sterk af van het type woning, het type audit en het werk dat de auditor moet uitvoeren. Voor een correcte prijs neem je contact op met een erkende auditor en geef je de kenmerken van je woning door, zodat hij een offerte kan opmaken. Vraag je meer dan één offerte, dan kan je vergelijken.

Tot 30 september 2026: de primes Habitation

In de huidige regeling geven alleen audits door erkende auditors in het kader van de audit Logement toegang tot de primes Habitation. Die regeling loopt af. Volgens SPW Logement moet elke premieaanvraag (audit en/of werken), inclusief de eindfactuur, uiterlijk op 30 september 2026 om 23.59 uur ingediend zijn. Dat geldt voor de primes Habitation 2025-2026, de auditpremie en de oudere regelingen die behouden bleven.

• De auditpremie vraag je aan binnen 8 maanden na de slotfactuur van het honorarium van je auditor, maar in elk geval uiterlijk op 30 september 2026.
• Je werken moeten klaar en gefactureerd zijn voor je de aanvraag indient.
• De premie "Chauffage et Eau chaude pour tous" (verwarming en warm water) kan sinds 31 augustus 2026 niet meer aangevraagd worden.

Is je dossier niet op tijd volledig, dan zijn de bedragen van de oude regeling niet meer beschikbaar. De Guichets de l'énergie Wallonie en de Infos-Conseils Logement helpen je bij het invullen van je aanvraag.

Vanaf 1 oktober 2026: Rénopack en Rénoprêt

De hervorming van de renovatiesteun treedt in werking op 1 oktober 2026. De Waalse Regering keurde de modaliteiten goed op 16 juli 2026 (persbericht van minister Neven). Er zijn geen premies per post meer: de steun is een lening en wordt berekend op alle subsidiabele werken van het project samen. De hoofdlijnen:

• Labelsprong verplicht: een woning met PEB-label G of F moet minstens label D halen (hoogstens 340 kWh/m² per jaar), een woning met label E minstens label C (hoogstens 255 kWh/m² per jaar).
• Audit vooraf verplicht: om toegang te krijgen tot de leningen moet de audit voor de werken gebeuren. De kosten ervan tellen mee als subsidiabele investering.
• Rénopack: een renteloze lening met een vermindering van het terug te betalen bedrag, voor gezinnen in inkomenscategorie C1, C2 en C3. In C1 kan de energie-expertise van de Rénopack gelden als audit.
• Rénoprêt: een lening met een rente die afhangt van de inkomenscategorie, voor categorie C4, verhuurders en verenigingen van mede-eigenaars.

In de praktijk levert alleen een ketel vervangen geen afzonderlijke premie meer op. Zo'n ingreep kan alleen gefinancierd worden binnen een project dat de vereiste labelsprong haalt, na een audit. Een woning die al label D of beter heeft, valt niet onder de beoogde gevallen.

Volgens hetzelfde persbericht stijgt het leenbedrag voor een eengezinswoning naar €75.000 (tegenover €60.000 tot nu). Voor de privatieve delen van een appartement kan de financiering oplopen tot €60.000 per woning, met een gezinsinkomen van hoogstens €122.800. Voor de gemeenschappelijke delen kunnen verenigingen van mede-eigenaars een renteloze Rénoprêt krijgen tot €60.000 per woning, met een plafond van €600.000 (minder dan 20 kavels) of €750.000 (20 kavels of meer), op basis van een audit specifiek voor het gebouw.

Categorie	Belastbaar inkomen van het gezin	Rente	Vermindering terug te betalen bedrag
C1	tot €28.900	0%	50%
C2	€28.900,01 tot €41.100	0%	40%
C3	€41.100,01 tot €67.100	0%	15%
C4	€67.100,01 tot €122.800	variabel	0%

Deze bedragen zijn geïndexeerd op 1 januari 2026, met een vermindering van €5.000 inkomen per persoon ten laste, en de verminderingen bevatten een verhoging van 5% voor het gebruik van ecomaterialen. Ze komen uit het persbericht van 16 juli 2026, dus controleer de definitieve voorwaarden op logement.wallonie.be voor je een offerte tekent.

En in Vlaanderen of Brussel?

De regels verschillen per gewest. In Vlaanderen noemen de officiële pagina's over Mijn VerbouwPremie geen audit als voorwaarde, maar sinds 1 maart 2026 krijgen eigenaar-bewoners in inkomenscategorie 1 en 2 alleen nog een premie voor een warmtepomp of een warmtepompboiler (aanvragen tot 31 december 2027). Categorie 3 en 4 behouden de premies voor de andere werken; de bedragen vind je in de simulator van Mijn VerbouwPremie 2026. Mijn VerbouwLening gaat van €4.000 tot €60.000, met voor aanvragen sinds 1 januari 2026 een rente van 0% (categorie 4), 0,5% (categorie 3) of 1,5% (categorie 2). Mijn EPC-labelpremie is afgeschaft en loopt alleen nog uit voor dossiers die uiterlijk op 31 december 2024 bij Fluvius geactiveerd waren. In Brussel staan geen Renolution-premies open voor nieuwe werken en is er nog geen beslissing over nieuwe steun. Ons overzicht van de renovatiepremies in België zet de drie gewesten naast elkaar.

Audit, PEB-certificaat en de verkoop van je woning

Verkoop je, dan is het PEB-certificaat verplicht, niet de audit. Het moet bestaan voor je de woning te koop zet en moet aan de koper bezorgd worden voor het compromis getekend wordt. Sinds 1 september 2026 bevat het nieuwe certificaatmodel een renovatiestappenplan naar label A en, voor huizen, een indicatieve kostprijs van de aanbevolen werken. Certificaten van voor die datum blijven geldig tot hun vervaldatum. Meer over de geldigheid lees je in hoe lang een energielabel geldig is.

Voor een woning met label G, F of E zal een koper die met gewestelijke steun wil renoveren een audit nodig hebben en de labelsprong moeten halen. Wallonië legt kopers vandaag geen renovatieplicht op; het ontwerp van renovatieplan dat in december 2025 werd goedgekeurd, is indicatief en nog niet in wetgeving omgezet. In van EPC G naar EPC C in Wallonië lees je welke werken je kan plannen.

Voor je beslist om te renoveren of in de huidige staat te verkopen, is het nuttig om de realistische marktwaarde van je woning te kennen. Je kan een gratis schatting aanvragen en dat cijfer naast de kostprijs van de werken leggen.

Een erkende auditor vinden

De lijst van erkende auditors voor de audit Logement staat op energie.wallonie.be. Voor de primes Habitation telden alleen audits door erkende auditors in dit kader. Vraag een offerte met een beschrijving van je woning en bespreek met de auditor welk type audit bij jouw situatie past.