Hoe lang duurt akte tekenen bij de notaris?

Q: Wat is het verschil tussen de eigendomsakte en de kredietakte?

De eigendomsakte is het document waarmee de woning officieel van de verkoper op de koper overgaat. De kredietakte is het document waarmee de hypothecaire lening van de bank wordt ingeschreven op het pand als waarborg. Als je een lening neemt voor de aankoop, worden beide akten meestal op dezelfde dag bij dezelfde notaris getekend, wat de afspraak wat langer maakt.

De vraag hoe lang duurt akte tekenen bij notaris komt bij bijna elke koper en verkoper terug zodra de datum van de notariële akte vastligt. Veel mensen zijn verrast: de afspraak zelf duurt meestal maar een klein uur, terwijl de voorbereiding achter de schermen weken tot maanden in beslag neemt. Het moment in de notariskamer is slechts het sluitstuk van een lang traject van controles, opzoekingen en financiële afhandeling. In dit artikel zoomen we in op de duur van de afspraak zelf, wat er precies gebeurt aan tafel en welke tijdslijnen er vóór en na de ondertekening spelen.

Hoe lang zit je effectief bij de notaris?

Wie zich afvraagt hoe lang duurt akte tekenen bij notaris, bedoelt meestal: hoeveel tijd moet ik vrijmaken op de dag van de akte? In de praktijk mag je rekenen op:

ongeveer 30 tot 60 minuten voor het passeren van de akte (eigendomsoverdracht);
soms wat langer als tegelijkertijd ook de kredietakte voor je hypothecaire lening wordt ondertekend - dan is het totaal vaak eerder een uur tot anderhalf uur;
bij complexere dossiers met meerdere partijen, erfdienstbaarheden of aanvullende clausules kan het uitlopen tot twee uur, maar dat is eerder uitzondering dan regel.

Een typische afspraak verloopt ongeveer zo:

Verwelkoming en identificatie van alle partijen (identiteitskaart verplicht).
De notaris leest de akte - of een verkorte versie - voor en licht de belangrijkste clausules toe.
Er is ruimte voor vragen of verduidelijkingen.
Alle partijen zetten hun handtekening onder de akte, en eventueel ook onder de kredietakte.
De sleutels worden overhandigd en de praktische afspraken (meterstanden, domiciliering, postadres) worden bevestigd.

Bij een standaard aankoop zonder grote bijzonderheden gaat dit relatief vlot. Complexere dossiers - veel partijen, erfdienstbaarheden, discussies over clausules - kunnen wat langer duren, maar zelden veel meer dan anderhalf uur. Wanneer zowel de eigendomsakte als de kredietakte op dezelfde dag worden verleden, plant de notaris de afspraak doorgaans iets ruimer in. Hou in dat geval gerust twee uur vrij zodat je geen tijdsdruk voelt.

Waarom duurt de voorbereiding maanden, maar de akte zelf zo kort?

Het contrast tussen de korte afspraak en het lange voorafgaande traject is groot. De voorbereiding is precies de reden waarom de akte zelf redelijk efficiënt kan verlopen. Tussen compromis en akte - in de meeste dossiers 3 à 4 maanden - voert de notaris onder meer:

✦ 100% gratis & Vrijblijvend

Verkoop uw woning met de beste makelaar

Vergelijk gratis de top 3 makelaars in uw regio en bespaar op commissie.

Vergelijk makelaars →

eigendoms- en hypothecaire opzoekingen: de notaris gaat na of er bestaande hypotheken, beslagen of andere lasten op het pand rusten die eerst moeten worden doorgehaald;
stedenbouwkundige opzoekingen: vergunningshistoriek, eventuele overtredingen of handhavingsdossiers worden nagekeken;
milieu- en bodemattesten: het bodemattest van OVAM en eventuele milieu-attesten worden aangevraagd en gecontroleerd;
afstemming met banken: de notaris coördineert met de bank van de koper zodat het geld op de derdenrekening staat vóór de akte, en regelt de doorhaling van de eventuele hypotheek van de verkoper;
opmaak en rondzending van de ontwerpakte: beide partijen krijgen de tekst vooraf zodat ze die rustig kunnen lezen.

Pas wanneer al die puzzelstukken op hun plaats liggen, word je uitgenodigd om te komen tekenen. Daarom schrijft de wet een maximumtermijn van vier maanden voor tussen compromis en akte, zodat er genoeg tijd is voor alle formaliteiten en de betaling van registratierechten. Die termijn van vier maanden is trouwens een wettelijk maximum, geen garantie: als alle documenten sneller beschikbaar zijn en de bank klaar is, kan de akte in theorie ook al na zes tot acht weken worden verleden. In de praktijk is drie maanden het meest voorkomende scenario.

Wanneer de verkoper een kortere termijn vraagt - bijvoorbeeld zes weken - is dat wettelijk toegestaan als beide partijen akkoord gaan. De praktische haalbaarheid hangt dan volledig af van hoe snel de bank de lening kan goedkeuren en de nodige attesten kunnen worden bekomen. Bespreek zo'n korte termijn altijd vooraf met je notaris en je bankier.

Wat gebeurt er na het tekenen van de akte?

Ook na de ondertekening loopt er nog een kort traject. De akte is dan wel ondertekend, maar administratief moet er nog het een en ander gebeuren. De notaris:

registreert de akte binnen 15 dagen en betaalt in jouw naam de registratierechten aan de fiscus (3% of 12% afhankelijk van je situatie en de ligging van het pand);
laat de akte overschrijven bij het kantoor Rechtszekerheid (het vroegere hypotheekkantoor), zodat het eigendomsrecht officieel op jouw naam komt - dit is het moment waarop jij juridisch en voor iedereen aantoonbaar eigenaar wordt;
zorgt voor de inschrijving van de hypotheek als je met een lening hebt gekocht;
verwittigt verschillende instanties (kadaster, gemeente) over de eigendomsoverdracht.

De overschrijving bij het kantoor Rechtszekerheid duurt in de praktijk gemiddeld één tot twee weken na de ondertekening. Tot op dat moment is de eigendomsoverdracht al een juridisch feit tussen de partijen onderling, maar nog niet tegenwerpbaar aan derden. Als verkoper krijg je de netto-verkoopprijs meestal 1 à 2 werkdagen na de akte op je rekening, nadat de notaris alle betalingen en eventuele doorhalingen van oude hypotheken heeft geregeld. Heb je als verkoper zelf nog een lening lopen op het pand, dan wordt die eerst afgelost uit de verkoopprijs voordat het saldo naar jou wordt doorgestort.

Hoe kun je zelf zorgen voor een vlot en kort verloop?

De vraag hoe lang duurt akte tekenen bij notaris hangt niet alleen af van de notaris, maar ook van hoe goed jij als koper of verkoper voorbereid bent. Enkele concrete tips:

Lees de ontwerpakte die je vooraf krijgt rustig door en noteer je vragen - stel ze liever per e-mail vóór de akte dan ter plaatse, zodat de notaris ze al kan beantwoorden of aanpassen.
Controleer of alle gegevens (namen, adressen, prijs, clausules, perceeloppervlakte) kloppen en of alle afspraken uit het compromis correct zijn overgenomen.
Zorg dat alle betalingen - het saldo van de koopprijs, de notariskosten - tijdig op de derdenrekening van de notaris staan. De notaris geeft je meestal de details uiterlijk één week voor de aktedag.
Breng de juiste documenten mee: identiteitskaart (geen rijbewijs), eventueel huwelijkscontract of samenlevingsovereenkomst, volmachten als een partij niet persoonlijk aanwezig kan zijn.
Bij een volmacht: de persoon die in jouw naam tekent heeft een notarieel of buitenlands gelegaliseerd document nodig - een gewone handgeschreven volmacht volstaat in de meeste gevallen niet. Regel dit tijdig.
Informeer vooraf of je partner of mede-koper ook aanwezig moet zijn, zodat je geen verwarring krijgt op de dag zelf.

Hoe minder verrassingen of correcties op het laatste moment nodig zijn, hoe vlotter de ondertekening verloopt.

Totaalplaatje: van compromis tot akte

Samengevat ziet de timing er voor de meeste dossiers zo uit:

3 à 4 maanden tussen compromis en akte (voorbereiding en controles) - soms korter als alle partijen snel klaar zijn, maar vier maanden is het wettelijke maximum;
30 tot 60 minuten voor de ondertekening zelf bij de notaris - hou twee uur vrij als er ook een kredietakte wordt getekend;
1 à 2 werkdagen voor de uitbetaling van de verkoopprijs aan de verkoper;
1 à 2 weken voor de volledige administratieve afhandeling (registratie, overschrijving, inschrijving hypotheek).

Als koper of verkoper moet je dus vooral voldoende tijd inplannen in de aanloop naar de akte - denk aan de lening, de attesten, het doornemen van de ontwerpakte - maar op de dag zelf hoef je meestal niet meer dan een uur tot anderhalf uur vrij te houden.

Veelgestelde vragen over de akte tekenen bij de notaris

Hoe lang duurt het tekenen van de akte bij de notaris?

Voor de meeste aankopen plan je best 30 tot 60 minuten in. Als er tegelijk een kredietakte voor een hypothecaire lening wordt ondertekend, loopt de afspraak vaker uit naar een uur tot anderhalf uur. Complexe dossiers met meerdere partijen of bijkomende clausules kunnen tot twee uur duren, maar dat is eerder uitzonderlijk.

Hoelang moet je wachten tussen compromis en akte?

In België geldt een wettelijke maximumtermijn van vier maanden tussen de ondertekening van het compromis en het verlijden van de notariële akte. In de praktijk bedraagt de wachttijd meestal drie tot vier maanden. Die tijd is nodig voor eigendoms- en hypothecaire opzoekingen, stedenbouwkundige controles, het bekomen van attesten en de afstemming met de bank. Is alles sneller beschikbaar, dan kan de akte ook vroeger worden verleden - na zes tot acht weken is in theorie mogelijk, maar vereist dat de bank de lening al heeft goedgekeurd.

Wat heb je nodig om de akte te tekenen bij de notaris?

Breng verplicht je identiteitskaart mee - een rijbewijs volstaat niet. Als je getrouwd bent of een samenlevingscontract hebt, neem dan ook een kopie van dat document mee. Zorg dat het saldo van de koopprijs en de notariskosten tijdig op de derdenrekening van de notaris staan, en lees de ontwerpakte vooraf goed door. Als je zelf niet aanwezig kunt zijn, heb je een notarieel opgestelde of buitenlands gelegaliseerde volmacht nodig.

Wanneer krijgt de verkoper zijn geld na de akte?

In de meeste gevallen wordt de netto-verkoopprijs 1 à 2 werkdagen na de akte op de rekening van de verkoper gestort. De notaris verrekent eerst eventuele doorhalingen van bestaande hypotheken, uitstaande schulden en zijn eigen ereloon, en maakt daarna het saldo over. Bij dossiers zonder bijkomende complicaties gaat dat doorgaans vrij snel.

Kan de akte ook getekend worden zonder dat alle partijen aanwezig zijn?

Ja, dat is mogelijk via een volmacht. De afwezige partij geeft een andere persoon de bevoegdheid om in zijn of haar naam te tekenen. Die volmacht moet voor een notaris worden opgesteld, of in het buitenland worden opgemaakt en gelegaliseerd. Een gewone handgeschreven volmacht wordt door de meeste notarissen niet aanvaard. Regel dit op tijd - liefst minstens een week voor de aktedag - zodat de notaris de documenten kan controleren.

Wat is het verschil tussen de eigendomsakte en de kredietakte?

De eigendomsakte (of verkoopakte) is het document waarmee de woning officieel van de verkoper op de koper overgaat. De kredietakte is het document waarmee de hypothecaire lening van de bank wordt ingeschreven op het pand als waarborg. Als je een lening neemt voor de aankoop, worden beide akten meestal op dezelfde dag bij dezelfde notaris getekend, wat de afspraak wat langer maakt.

Wanneer ben je officieel eigenaar na het tekenen van de akte?

Je bent juridisch eigenaar op het moment dat de akte is ondertekend. Het eigendomsrecht is dan tegenwerpbaar aan de andere partij. Om het ook tegenwerpbaar te maken aan derden (andere schuldeisers, kopers, enzovoort) moet de akte worden overgeschreven bij het kantoor Rechtszekerheid. Die overschrijving gebeurt door de notaris en is normaal gezien afgerond binnen één à twee weken na de ondertekening.

Kan de termijn van vier maanden tussen compromis en akte verlengd worden?

Ja, als beide partijen - koper en verkoper - akkoord gaan, kan de termijn worden verlengd. Dat wordt vastgelegd in een bijvoegsel bij het compromis. Een verlenging is soms nodig als de bank meer tijd nodig heeft voor de kredietbeslissing, als er stedenbouwkundige problemen opduiken of als attesten vertraging oplopen. Bespreek dit tijdig met je notaris, want de registratierechten moeten sowieso binnen de wettelijke termijn worden betaald.